به گزارش خبرنگار «فردا»، نوع برخورد خانواده ها و زوجهای جوان با موضوع مهریه ، بیشتر از آنکه بر پایه مصالح و آینده نگری باشد از احساسات ، رقابت و چشم و هم چشمی و انگیزه های مادی پیروی می کند و در نهایت موجب می شود پایه های استواری خانواده ها سست تر شده و جامعه را با چالش روبرو ساخته ساخته است.

البته در این بین نمی توان کم کاری و بی توجهی برخی سازمانهای متولی امور جوانان و فرهنگ سازی در جامعه را نیز نادیه گرفت ضمن آنکه فقدان سازو کار جامع و کاربردی در خصوص مهریه و همچنین وجود قوانینی که نیاز به اصلاحات و به روز شدن دارند نیز از جمله عواملی است که باید در این خصوص برای آنها چاره ای اندیشیده شود.

محمد تقی رهبر عضو کمیسیون قضایی در گفتگو با «فردا» ضمن انتقاد از وضعیت موجود تعیین مهریه در سالهای اخیر گفت: مهریه‌هایی که بی ضابطه و بی منطق افزایش یافته است نه با شرع و اسلام و نه با مصالح قانونی جامعه و خانواده مطابقت دارد و همان طوری که می‌بینیم افزایش طلاق پر، شدن زندان ها از مردانی که به دلیل به اجرا گذاشتن مهریه به زندان رفته اند و زنان و فرزندان بی سرپرست را به همراه داشته است.

وی در ادامه افزود: برای اینکه تعیین مهریه از حد عرفی و منطقی خود خارج نشود باید چند کار انجام شود اول اینکه باید برای تحکیم خانواده فرهنگ سازی صورت گیرد که خانواده ها در ماراتن تعیین مهریه فرزندانشان برای بدست آوردن ژست اشرافیت دچار افراط نشوند. مهریه سبب بقا خانواده نیست همانطور که می بینیم چندین هزار پرونده روی میز قضات است که تنها راه حل آن طبق قوانین موجود به زندان رفتن زوج است.

این عضو کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: مجلس در این باره بیکار ننشسته و به دنبال یک راه حل قانونی برای حل این معضل است. در یکی از بندهای لایحه حمایت از خانواده که در ارتباط با مهریه است حدو مرز عرفی برای آن پیشنهاد شده است. پیشنهاد عرفی به این معنی که با توجه به وضعیت مالی و اجتماعی مهریه تعیین شود و براساس آن یک حد معقولی بیان شود که این مورد در کمیسیون قضایی در دست بررسی است.

رهبر افزود: از موارد دیگری که می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد قرار دادن مالیات برای مازاد مهریه‌هایی است که خارج از موازین عرفی است و همین فشار مالیاتی سبب خواهد شد که خانواده ها کمتر به فکر قراردادن مهریه های بالا باشند.

وی در ادامه یادآور شد: وضع موجود قوانین در خصوص ازدواج و طلاق قابل دوام نیست. قانون در این موارد نارسایی بسیار دارد و به صراحت می‌توان گفت که قوانین موجود مهریه به نفع خانومها است و آقایان در این خصوص خسارات بسیاری را متحمل می‌شوند اما در مواردی مانندحق طلاق ، حضانت فرزند کم کاری در حقوق زنان بسیار دیده می‌شود.

محمد تقی رهبر در پایان اظهار کرد: متاسفانه بسیار دیده شده که آقایان در تعیین مهریه تحت تاثیر عواطف قرار گرفته اند و تن به قبول مهریه های بالا داده اند در حالی که به دلیل ناآگاهی و عدم اطلاع از قوانین مسئولیت چیزی را قبول کرده‌اند که شاید تا پایان عمر نیز نتوانند از عهده آن برآیند. تعیین مهریه بالا فی نفسه هیچ ایرادی ندارد اما در صورتی که توان پرداخت آن را داشته باشد که نه هزینه‌ای برای فرد داشته باشد و نه برای اجتماع.

مهریه‌های سنگین بزرگ‌ترین مانع رهایی از تنگناهای زندگی ناموفق است

دکتر مجید ابهری در گفتگو با خبرنگار اجتماعی «فردا»، عنوان داشت: برخی خانواده ها، زیادی مهریه را تمهیدی برای استحکام بنیان خانواده و ارتقای محبوبیت زن در نزد مرد می‌دانند. قطع‌نظر از درستی یا نادرستی، مطالعات نشان می‌دهند که مهریه‌های سنگین بزرگ‌ترین مانع رهایی از تنگناهای زندگی ناموفق است و موجب یأس از امکان رهایی و اتخاذ سیاست سوختن و ساختن می‌شود.

وی افزود: بسیاری از آقایان تحت تاثیر عواطف و احساسات شدید مهریه های سنگینی را قبول می کنند که خارج از عهده آنها است بدون در نظر گرفتن عواقب آن. متاسفانه در این مورد خانواده ها نیز به این مسئله توجه نمی کنند و همه دست به دست هم داده تا یک زندگی در معرض خطر قرار گیرد.

ابهری خاطرنشان کرد: یکی از علل افزایش مهریه، وقوع تغییراتی در نظام باورها، نگرش‌ها، رفتارها، انتظارات و ترجیحات اکثر افراد جامعه است که به تبع ناشی از تغییرات کلی در نظام اجتماعی، ارزش‌ها و هنجارهای حاکم بر جامعه می‌باشد.

این آسیب شناس اجتماعی با بیان اینکه برخی از زنان و خانواده های آنها از مهریه های سنگین در راستای توسل به ثروت و سرمایه گذاری استفاده می کنند تاکید کرد: راههای دسترسی به ثروت برای مردان و زنان متفاوت است و درخواست مهریه زیاد یکی از این راههای استقلال اقتصادی زنان است. اساس دیدگاه هایی از این قبیل برای زنان، رقابت با مردان در دستیابی به منابع مادی است.

دکتر ابهری همچنین معتقد است: گسترش پدیده چشم و هم چشمی و بی اعتنایی نسبت به تعهدات زندگی زناشویی از دیگر دلایل افزایش مهریه های سنگین است که سبب گردیده تا بعضی از خانواده‌های ایرانی، به انگیزه تثبیت آتیه دخترشان، مهریه های سنگینی پیشنهاد کنند.

وی خاطر نشان کرد: زنان در تحولات اجتماعی که در سالهای اخیر برای آنها رخ داده به این نتیجه نادرست رسیده‌اند که مهریه زیاد نشان از دستیابی به مجموعه‌ای از کمالات و ویژگی‌های ارزشمند در تحرک اجتماعی است. رشد کمّی و کیفی تحصیلات،‌ شکوفایی استعدادها و توانمندی‌ها، افزایش کارایی، درگیرشدن در عرصه‌های مختلف اجتماعی و ...، شأن و منزلت اجتماعی و اهمیت و کارایی زن را ارتقا بخشیده است. وقوع این تحول بزرگ در حیات اجتماعی زن، ‌همه ابعاد فردی و اجتماعی را متاثر ساخت. مطابق این نظریه، افزایش مهریه نیز از جمله تبعات ارتقای موقعیت زنان است

این جامعه شناس در پایان اشاره داشت: مهریه همچنین معمولاً نقش مشکل کردن طلاق را در نیز ایفا می‌کند. بر اساس مبادله‌ای بودن روابط، مهریه سنگین، جهیزیه سنگین می‌طلبد و چون مقدار جهیزیه تقریباً با مقدار نقدینه نسبت ثابتی دارد و چون مقدار مهریه و نقدینه که مرد می‌پردازد یا تقبل می‌کند، با موقعیت اجتماعی زن و شوهر یا به تعبیر بهتر عروس و داماد ارتباط متناظر دارند، هماهنگی بین این سمبل با سمبل های دیگری که حاکی از وضعیت اجتماعی- اقتصادی عروس و داماد است ضروری است.

منبع-خرد نیوز