آداب و رسوم نامگذاری
در گذشته:

معمولا در شب ششم تولد نوزاد كه جشن و شب نشینی بر پا بود همه اقوام بخصوص پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها و سران خانواده گرد می آمدند و با تبادل نظر نامی را برگزیده و در حاشیه قرآن، دیوان حافظ و یا هر كتاب ارزشمند دیگری همراه با سال، ماه، روز و ساعت تولد نوزاد ثبت می كردند.
مواقعی كه اتفاق نظر بر اسامی پیشنهادی نبود نامگذاری با رای گیری به سرانجام می رسید.
در بعضی خانواده ها انتخاب نام فرزند تازه وارد بر عهده بزرگ فامیل (پدربزرگ، مادربزرگ، عمو، دائی، عمه، خاله) گذاشته می شد.
گاهی نامگذاری با استفاده از قرآن یا با تفعل از دیوان حافظ صورت می گرفت.
در این روزگار:

بعضی خانواده ها ترجیح می دهند كه میان نام و نام خانوادگی كودك هماهنگی وجود داشته باشد. این ارتباط ممكن است بصورت صفتی متناسب با اسم، جزئی از كل، كلمات هم ریشه و هم خانواده، یا آهنگ مشابه باشد.
در بعضی خانواده ها نام فرزند با اقتباس از نام مادر، پدر یا هر دو انتخاب می شود. برخی نیز تمایل دارند كه فرزندانشان اسامی هم آوا یا هم معنا داشته باشند و یا اینكه ابتدای نام كلیه فرزندان یك حرف مشخص بوده یا به یك حرف واحد ختم شود.
گاهی به مناسبت خاص یا بنا به درخواست یا وصیت بزرگان خانواده نامی برای نوزاد در نظر گرفته می شود اما او را به اسم دیگری می خوانند كه شهرت نام دارد و در شناسنامه ثبت نمی شود.

پیشنهاداتی برای انتخاب نام كودك
دقت كنید كه نام علاوه بر آهنگ خوش و معنای پسندیده، تلفظ نسبتا آسانی داشته باشد، خیلی مهجور یا پیچیده نباشد و براحتی با اسامی یا كلمات دیگر اشتباه نشود. كودك شما در آغاز سخن گفتن نام خود را می گوید و در مهد كودك و مدرسه اینگونه ارتباط برقرار می كند.
اگر خویشاوندان شما از اقوام مختلفی هستند یا اگر ممكن است در آینده فرزند شما در شهر یا كشور دیگری زندگی كند به امكان تلفظ و معنای اسم او در لهجه و زبانهای دیگر نیز توجه كنید.
بعضی از نامها جنسیت ندارند یا جنسیت آنها نامشخص است؛ در انتخاب اینگونه اسامی دقت كنید و اگر شك دارید قبل از تولد نوزاد با سازمان ثبت احوال مشورت كنید. بخشی از شكل گیری هویت جنسی اطفال متاثر از نام آنها خواهد بود.
اگر نام خانوادگی شما طولانی یا تركیبی از چند كلمه است بهتر است یك نام كوتاه برای فرزندتان در نظر بگیرید. اما اگر نام خانوادگی كوتاهی دارید می توانید از میان اسامی بلندتر یا مركب نیز انتخاب كنید.
می توانید در طول بارداری نامهایی را كه می یابید به تدریج فهرست كنید تا در فرصت مناسب در مورد معنا و ریشه آن بررسی كرده و با همسر و خانواده تان به تبادل نظر بپردازید.

منابع نام گزینی
كتابهای متعدد و مختلفی برای این كار وجود دارد كه به "نام نامه" یا "فرهنگ اسامی" مشهورند. می توانید تعدادی از آنها را از كتابفروشی ها تهیه كنید یا از كتابخانه محل و دوستانتان به امانت بگیرید.

اگر این فرصت برای شما وجود داشته باشد می توانید با مراجعه به مهدهای كودك و مدارس، از روی فهرست اسامی نامهایی را بیابید كه در سالهای اخیر مورد استفاده قرار می گیرد.

در زیر لیستی از نامهای اصیل و زیبای ایرانی برای پسران برای شما همراه با معنی به نمایش گذاشته شده است

پسرها

یکی از شخـصیت های شاهـنامه، پدر فریدون
آبـتین
آتـش
آتـش
نام فرمانده لشگر بابک خـرمدین، تـزیـین و آرایش
آذین
نام فرشته ای
آراد
ساکت
آرام
نام پدر زن داریوش کبـیر
آرتان
یکی از پهـلوانان سنـتی ایران
آرش
بسیار نیرومند، پدر بزرگ داریوش کبـیر
آرشام
هـدف
آرمان
یکی از شخـصیت های شاهـنامه
آرمین

نام باستانی ایران
آریا
دارای خلق و خوی آریایی، نام پسر داریوش آریامنش
منسوب به نژاد و قوم آرین یا آریایی آریانا
مربوط به نژاد آریا آرین
آزاد آزاد
خاص و خالص، پاک و پاکیزه آویژه
پاره آتش اخـگر
یکی از شخـصیتهای شاهـنامه اردشیر
اردلان
یکی از شخـصیت های شاهـنامه اردوان
یکی از شخـصیت های شاهـنامه ارژنگ
شیر ارسلان تخـت ارشیا

یکی از شخصیتهای شاهنامه اسفندیار
بنیانگذار سلسله اشکانیان اشکان
شریک، معاون، رفیق افشار
نام سردار ایرانی افشین
آرزو
امید
شاه امیر
جاودان انوش
نام یکی از پادشاهان ایرانی در زمان ساسانیان انوشیروان
ادراک اورنگ
نام یکی از شخصیتهای شاهنامه ایرج
یکی از شخصیت های شاهنامه بابک
نام نوازنده نامی دربار خسرو پرویز باربد
آغاز صبح بامداد
نام نوازنده نامی دوران ساسانیان بامشاد
بامین
نام یک شاهزاده(برادر کمبودجیه پسر کوروش)ر بردیا
یکی از سرداران یزدگرد ساسانی برسام
جوان برنا
بلند بالا، نام پسر سهراب بروز
نام پهلوان ایرانی، نام پسر گرشاسب برزن
یکی از شخصیتهای شاهنامه بزرگمهر
به دین به آئین
نگهبان بهبد
بهراد
مریخ، یکی از شخصیتهای شاهنامه بهرام
رنگ نیک بهرنگ
روز خوب و نیک بهروز
کسی که به نیکی زاده شده بهزاد
یازدهمین ماه ایرانی، نام یکی از شخصیت های شاهنامه بهمن
دارای مش و کردار شایسته بهمنش
مشهور بهنام
نام شاهان هند بهنود
یکی از شخصیتهای شاهنامه بیژن
ایرانی، مقدس پارسا
نامی آذری به معنای پروردگار پاشا
رزمجو پرشان
یکی از شخصیت های شاهنامه پرویز
نام یک پیامبر پرهام
پژمان

پوریا

جستجو، جویا
پویا
آرزو پوژمان
نام یکی از پهلوانان ایرانی در زمان کیقباد پولاد
آهنگساز دوران خسرو پرویز ساسانی پهلبد
پیام پیام
یکی از شخصیتهای شاهنامه پیروز
نام برادر شاپور اول پیروزان
قبول پیمان
یکی از شخصیت های شاهنامه تورج
یکی از شخصیت های شاهنامه تهماسب
نام یکی از شاهان ایرانی تهمورث
تیرداد
تیمور
ابدی جاوید
نام شاهی باستانی، یکی از شخصیت های شاهنامه جمشید
دارنده جهان جهاندار
شاه جهان جهانشاه
فاتح جهان جهانگیر
مدافع حامی
هدیه ای از طرف خدا خداداد
یکی از شخصیتهای شاهنامه خسرو
نام یکی از شاهان هخامنشی خشایار
دادیه
ثروتمند، یکی از شخصیتهای شاهنامه دارا
یکی از شخصیتهای شاهنامه داراب
نام یکی از شاهان هخامنشی داریوش

دانوش

رامبد
رامین
نوازنده معروف زمان ساسانیان رامتین
درخشان رخشان
یکی از شخصیت های شاهنامه رستان
روزبه
یکی از شخصیتهای شاهنامه ( پدر رستم )ر زال
زامیاد
نام یک پیامبر زرتشت
زند
بنیانگذار عهد ساسانی ساسان
رهبر سالار
یکی از شخصیتهای شاهنامه سام
خانه، سامان سامان
بالا مقام سامی
آسمان سپهر
سروش
شاهزاده سنجر
یکی از شخصیت های شاهنامه ( فرزند رستم )ر سهراب
مرد سیاه مو سیامک
یکی از شخصیت های شاهنامه سیاوش
یکی از شخصیت های شاهنامه شاپور
صورت شاه شاهرخ
خواست شاه شاهکام
باز ( پرنده ای کوچکتر از عقاب )ر شاهین
سزاوار شایا
سزاوار شایان
شروین
ستاره دنباله دار شهاب
شاهین دربار شهباز
نام پادشاهی شهرام
هدیه شهر شهرداد
رودی بزرگ شهروز
شاه شهریار
دوست شاه شهیار
اعتماد عماد
یکی از شخصیتهای شاهنامه فرامرز
راست فربد
عالی فرجاد
شاد فرخ
شاد به دنیا آمده فرخزاد
فرداد
بهشت فردوس
فردین
تولد باشکوه فرزاد
سزاوار فرزام
عاقل فرزان
دانا فرزین
شاد فرشاد

فرشید
فرناز بالا
یکی از شخصیت های شاهنامه فرود
جوهر فروهر
یکی از شخصیت های شاهنامه فرهاد
فرهنگ فرهنگ
فرهود
یکی از شحصیت های شاهنامه فریبرز
منحصر بفرد فرید
یکی از شخصیت های شاهنامه
فریدون
پیروز، پیروزی فیروز
موفق کامران
آرزوی شاد کامشاد
موفق کامیار
یکی از شخصیت های شاهنامه کسرا
یکی از شخصیت های شاهنامه کاوه
یکی از شخصیت های شاهنامه کاووس
کورس
بنیانگذار سلسله هخامنشی در ایران کورش
کوشنده، سخت کوش
کوشا

شاه، مدافع، محافظ
کیا
شاهان کیان
کیارش
یکی از شخصیت های شاهنامه کیانوش
یکی از شخصیت های شاهنامه کیخسرو
یکی از شخصیت های شاهنامه کیقباد
جهان کیوان
یکی از شخصیت های شاهنامه کیومرث
یکی از شخصیتهای شاهنامه گباد
یکی از شخصیتهای شاهنامه گشتاسب
یکی از شخصیتهای شاهنامه گودرز
یکی از شخصیتهای شاهنامه گیو
مازیار
ماکان
نقاشی که خود را پیامبر معرفی می کرد مانی
یکی از شخصیتهای شاهنامه منوچهر
مهبد
یکی از شخصیتهای شاهنامه مهراب
یکی از شخصیتهای شاهنامه مهران
هدیه آفتاب مهرداد
نوزاد آفتاب مهرزاد
یکی از شخصیتهای شاهنامه مهرک
رنگ آفتاب مهرنگ
یکی از شخصیتهای شاهنامه مهیار
تولد میلاد
مشهور نامدار
مشهور نامور
یکی از شخصیتهای شاهنامه نریمان
روشنایی نوری
بشادی زائیده شده نوشزاد
خبر خوش نوید
کوچک نمیا
شنونده نیوشا
هوتن یکی از شخصیتهای شاهنامه هرمز
دانا هوشمند یکی از شخصیتهای شاهنامه هوشنگ
دانا هوشیار یکی از شخصیتهای شاهنامه هومان
ورشاسب نیک اندیش هومن
یاشار نامی آذری - بمعنی جاوید

منبع-تماشاگران